Oficina Central di Estadistica ta presenta e resultadonan principal di e Indice di prijs di consumo pa luna di november 2025


E CPI pa luna di November 2025 ta 109.03, loke ta representa un caida di 0.1% compara cu e indice di October 2025 (109.12). E cambio di e CPI pa e ultimo diesdos (12) lunanan (November 2024 te cu November 2025) ta -0.2%, un caida di 1.0 punto di porcentahe (ppt) compara cu e periodo corespondiente di aña pasa (0.8%).
E promedio anual (ultimo 24 luna) di e tasa di inflacion pa e periodonan di November 2022 te cu November 2023 y November 2024 te cu November 2025 ta 0.1%, un caida di 1.8 ppt compara cu e 1.9% registra den e periodonan di November 2021 te cu November 2022 y November 2023 te cu November 2024.

Durante e luna aki, shete (7) di e diesdos (12) sectornan a registra caida di prijs. E caidanan cu tawata tin e mayor efecto riba e CPI a
wordo registra pa e sectornan di “Mobilario” (-1.4%), “Paña y sapato” (-4.7%) y “Vivienda” (-0.4%), causando un efecto di respectivamente, -0.12, -0.10 y -0.10 ppt. E caidanan den e sectornan restante a contribui cu un efecto di -0.02 ppt riba e CPI di November 2025.

E caidanan aki a wordo contraresta parcialmente door di principalmente subida den e indicenan di e sectornan di “Transporte” (0.6%) y “Comunicacion” (0.8%) cu a contribui cada uno cu un efecto di 0.08 ppt riba e CPI di November 2025. E subidanan den e sectornan restante a contribui cu un efecto di 0.10 ppt riba e CPI di November 2025.
E caida den e sector di “Mobilario” a wordo causa principalmente door di caidanan di 5.9% y 2.5% den e categorianan “Herment y ekipo pa cas y hardin” y “Aparato pa uso domestico”, causando un efecto cada uno di -0.05 ppt. E caida den e sector di “Paña y sapato” a wordo causa door di un caida den e categoria “Paña” (-7.0%), causando un efecto di -0.12 ppt. E caida den e sector di “Vivienda” a wordo causa door di un caida di 1.7% den e categoria “Mantencion y reparacion di vivienda”, causando un efecto di -0.10 ppt.
E subida den e sector di “Transporte” a wordo causa door di un subida den e categoria “Compra di vehiculo” (5.0%), causando un  efecto di 0.22 ppt. E subida den e sector di “Comunicacion” a wordo causa door di un subida di 15.0% den e categoria “Ekipo di telefon y fax”, causando un efecto di 0.08 ppt.

Canasta di consumo
E canasta di consumo di e CPI ta consisti di 408 bienes y servicionan. Compara cu October 2025, 46.6% di e bienes y servicionan aki a conoce un aumento di prijs causando un efecto di 0.81 ppt, mientras cu 38.0% ta mustra un caida di prijs, cu a contribui cu un efecto di -0.89 ppt y pa e restante 15.4% no tawata tin cambio den prijs. Compara cu October 2025, prijsnan di bienes (-0.1%) y servicionan (-0.04%) a conoce caida y a causa un efecto di respectivamente, -0.06 y -0.02 ppt riba e CPI di November 2025.

Core inflation
E CPIC (core inflation) – CPI excluyendo e efecto di energia y cuminda – a registra na November 2025 un subida di 0.9%. E indice di energia – cu ta consisti di e productonan: electricidad, awa, gasolin y diesel – a registra un caida di 3.9%. E indice di cuminda a registra un subida di 0.5%.

Kico ta CPIC?
E CPIC (core inflation) of e inflacion basico ta un porcion di e inflacion unda cierto articulonan cu tin movimientonan di prijsnan volatil ta wordo exclui, manera productonan  alimenticio y energetico. Na momento cu e inflacion basico wordo calcula, e componentenan mas volatil ta wordo elimina di e inflacion total. E indice di e inflacion basico ta sirbi pa evalua e tendencia riba medio y largo plazo di e nivel general di prijsnan. Pa ahusta maneho monetario, hopi economista ta enfoca riba e tasa di e inflacion basico, como cu esaki ta permiti
un evaluacion mas profundo di e procesonan di inflacion reciente den e economia.
E CPIC ta wordo calcula door di compara e indice promedio di e periodo di e 12 lunanan mas reciente cu e promedio di e periodo di 12 lunanan anterior (Promedio anual).

Elaboracion di un CPI tin tres meta principal.
1. Como un metodo di calculo pa compensa empleadonan pa motibo di perdida di poder di compra, ahustando nan salarionan, cu e proporcion di e cambio porcentual di CPI, locual ta conoci como indexering.
2. Como un mecanismo pa ahusta componentenan di e producto domestico bruto (GDP) di termino nominal pa termino real den
Cuentanan Nacional. (Por ehempel door di elimina e efectonan di cambionan di prijs di e balor di consumo)
3. Como un medio pa gobiernonan y/of banconan central fiha obhetivonan inflacionario.

Bestaansminimum
E bestaansminimum pa un hogar consistiendo di dos (2) adulto y dos (2) mucha (edad 0-15 aña) na November 2025 ta Afl. 5,519,
un caida di Afl. 4 compara cu October 2025 (Afl. 5,523). E bestaansminimum pa un hogar di un (1) adulto ta Afl. 2,628, un caida di Afl. 2 compara cu October 2025 (Afl. 2,630).

Kico ta un “Bestaansminimum” y con e ta wordo ahusta?
CBS ta defini un bestaansminimum como e nivel minimo di entrada cu ta wordo percibi necesario pa un persona of famia por funciona den sociedad di un manera adecuado y socialmente aceptabel. Ora nos usa e definicion “Bestaansminimum”, en realidad ta wordo referi na un “Sociaal Bestaansminimum” y no na e definicion literal di un “Bestaansminimum” cu ta referi na “e suma di placa necesario pa cumpra e bienes y servicionan cu ta wordo considera necesario pa biba un bida liber di privacionnan basico” (Nacionnan Uni). Un indice a wordo crea pa e “Bestaansminimum” door di calcula e costo di tur recursonan esencial cu un adulto promedio ta consumi durante
un luna. Cada luna e indice aki ta wordo ahusta, a base di e prijsnan di alimento, paña, vivienda, transporte y otro articulonan den e canasta.

E bestaansminimum actual ta wordo basa riba e rapport
“Bestaansminimum 2010” publica door di CBS na November 2010, y cual ta wordo actualisa mensualmente segun e CPI. E unidad di referencia usa door di CBS (manera indica den e rapport aki) ta di un hogar cu ta consisti di dos adulto y dos mucha (di 0 pa 14 aña).





Source link

Scroll to Top