Indice di Prijs di Consumo pa luna di April 2025 E CPI pa luna di April 2025 ta 109.93, loke ta representa un subida di 0.4% compara cu e indice di Maart 2025 (109.50). E cambio di e CPI pa e ultimo diesdos (12) lunanan (April 2024 te cu April 2025) ta 0.4%, un caida di 1.8 punto di porcentahe (ppt) compara cu e periodo corespondiente di aña pasa (2.2%). E promedio anual (ultimo 24 luna) di e tasa di inflacion pa e periodonan di April 2022 te cu April 2023 y April 2024 te cu April 2025 ta 1.3%, un caida di 0.6 ppt compara cu e 1.9% registra den e periodonan di April 2021 te cu April 2022 y April 2023 te cu April 2024.
Durante e luna aki, shete (7) di e diesdos (12) sectornan a registra subida di prijs. E subidanan cu tawata tin e mayor efecto riba e CPI a wordo registra pa e sectornan di “Mobilario” (3.3%) y
“Comunicacion” (1.3%), causando un efecto di respectivamente, 0.29 y 0.11 ppt. E subidanan den e sectornan restante a contribui cu un efecto di 0.12 ppt riba e CPI di April 2025.
E subidanan aki a wordo contraresta parcialmente door di principalmente un caida den e indice di e sector di “Transporte” (-0.5%) cu a contribui cu un efecto di -0.06 ppt riba e CPI di April 2025. E caidanan den e sectornan restante a contribui cu un efecto di -0.07 ppt riba e CPI di April 2025. E subida den e sector di “Mobilario” a wordo causa principalmente door di un subida di 17.9% den e categoria “Aparato pa uso domestico”, causando un efecto di 0.39 ppt. E subida den e sector di “Comunicacion” a wordo causa door di un subida den e categoria “Ekipo di telefon y fax” (24.5%), causando un efecto di 0.11 ppt. E caida den e sector di “Transporte” a wordo causa principalmente door di un caida den e categoria “Gasto relaciona cu uso di vehiculo di transporte personal” (-1.2%), causando un efecto di -0.10 ppt.
Canasta di consumo E canasta di consumo di e CPI ta consisti di 408 bienes y servicionan. Compara cu Maart 2025, 47.5% di e bienes y servicionan aki a conoce un aumento di prijs causando un efecto di 1.19 ppt, mientras cu 37.5% ta mustra un caida di prijs, cu a contribui cu un efecto di -0.80 ppt y pa e restante 15.0% no tawata tin cambio den prijs. Compara cu Maart 2025, prijsnan di bienes (0.8%) a conoce un subida y a causa un efecto di 0.47 ppt, mientras cu prijsnan di serviconan a baha cu 0.2% y a causa un efecto di -0.08 ppt riba e CPI di April 2025.
Core inflation
E CPIC (core inflation) – CPI excluyendo e efecto di energia y cuminda – a registra na April 2025 un subida di 2.1%. E indice di energia – cu ta consisti di e productonan: electricidad, awa, gasolin y diesel – a registra un caida di 2.4%. E indice di cuminda a registra un subida di 1.7%.
Kico ta CPIC?
E CPIC (core inflation) of e inflacion basico ta un porcion di e inflacion unda cierto articulonan cu tin movimientonan di prijsnan volatil ta wordo exclui, manera productonan alimenticio y energetico. Na momento cu e inflacion basico wordo calcula, e componentenan mas volatil ta wordo elimina di e inflacion total. E indice di e inflacion basico ta sirbi pa evalua e tendencia riba medio y largo plazo di e nivel general di prijsnan. Pa ahusta maneho monetario, hopi economista ta enfoca riba e tasa di e inflacion basico, como cu esaki ta permiti un evaluacion mas profundo di e procesonan di inflacion reciente den e economia. E CPIC ta wordo calcula door di compara e indice promedio di e periodo di e 12 lunanan mas reciente cu e promedio di e periodo di 12 lunanan anterior (Promedio anual). Elaboracion di un CPI tin tres meta principal. 1. Como un metodo di calculo pa compensa empleadonan pa motibo di perdida di poder di compra, ahustando nan salarionan, cu e proporcion di e cambio porcentual di CPI, locual ta conoci como indexering. 2. Como un mecanismo pa ahusta componentenan di e producto domestico bruto (GDP) di termino nominal pa termino real den Cuentanan Nacional. (Por ehempel door di elimina e efectonan di cambionan di prijs di e balor di consumo) 3. Como un medio pa gobiernonan y/of banconan central fiha obhetivonan inflacionario.
Bestaansminimum
E bestaansminimum pa un hogar consistiendo di dos (2) adulto y dos (2) mucha (edad 0-15 aña) na April 2025 ta Afl. 5,513, un subida di Afl. 6 compara cu Maart 2025 (Afl. 5,507). E bestaansminimum pa un hogar di un (1) adulto ta Afl. 2,625, un subida di Afl. 3 compara cu Maart 2025 (Afl. 2,622).
Kico ta un “Bestaansminimum” y con e ta wordo ahusta?
CBS ta defini un bestaansminimum como e nivel minimo di entrada cu ta wordo percibi necesario pa un persona of famia por funciona den sociedad di un manera adecuado y socialmente aceptabel. Ora nos usa e definicion “Bestaansminimum”, en realidad ta wordo referi na un “Sociaal Bestaansminimum” y no na e definicion literal di un “Bestaansminimum” cu ta referi na “e suma di placa necesario pa cumpra e bienes y servicionan cu ta wordo considera necesario pa biba un bida liber di privacionnan basico” (Nacionnan Uni). Un indice a wordo crea pa e “Bestaansminimum” door di calcula e costo di tur recursonan esencial cu un adulto promedio ta consumi durante un luna. Cada luna e indice aki ta wordo ahusta, a base di e prijsnan di alimento, paña, vivienda, transporte y otro articulonan den e canasta. E bestaansminimum actual ta wordo basa riba e rapport “Bestaansminimum 2010” publica door di CBS na April 2010, y cual ta wordo actualisa mensualmente segun e CPI. E unidad di referencia usa door di CBS (manera indica den e rapport aki) ta di un hogar cu ta consisti di dos adulto y dos mucha (di 0 pa 14 aña).

